Ans over het kenniscollege Weerbaarheid
“Wanneer doe ik het nog goed?” Na een aantal escalaties stelde Ans zichzelf die vraag. In dit artikel vertelt ze wat het kenniscollege Weerbaarheid haar heeft gebracht.
Als hbo-verpleegkundige via Medicalhunt komt Ans al bijna acht jaar op uiteenlopende plekken in de zorg. Van GP+ en psychiatrie tot revalidatie en triage: juist die afwisseling maakt het werk voor haar zo interessant. “Ik vind het belangrijk om scherp te blijven, jezelf te blijven ontwikkelen en niet vast te roesten in gewoontes van één werkvloer.”
Die open blik neemt ze mee in iedere opdracht. Maar ook een ervaren zorgprofessional als Ans merkte dat sommige situaties onder je huid kunnen kruipen. Juist daarom volgde zij het kenniscollege Weerbaarheid.
Een concrete aanleiding
Voor Ans kwam de vraag niet uit de lucht vallen. Op de werkvloer kreeg ze te maken met een aantal heftige escalaties. Eén situatie in het bijzonder maakte veel indruk. “Na een paar hevige escalaties merkte ik dat ik zelf angstiger werd. Ik vroeg me af: wanneer doe ik het goed? Wat zie ik gebeuren? En wat moet ik doen als een situatie ineens omslaat?”
Dat was voor haar de directe aanleiding om de training aan te vragen. Niet vanuit nieuwsgierigheid alleen, maar vanuit een heel concrete praktijkvraag. “Mijn vraag was: wat doe je als het niet volgens het plaatje gaat? Iedereen kent de theorie wel. Zorg dat je bij de deur staat, houd afstand, blijf rustig. Maar wat als je niet bij die deur staat? Wat als iemand sneller is? Hoe help je jezelf dan?”
Juist dát maakte het kenniscollege voor haar zo helpend: er was ruimte voor haar eigen casus. Ans kreeg antwoord op een vraag waar ze in de praktijk echt mee worstelde, onder andere over hoe je handelt als een cliënt je vastpakt of wil aanvallen en hoe je jezelf dan zo veilig mogelijk houdt.
Theorie kennen is iets anders dan het kunnen toepassen
Ans had in het verleden al eens op eigen initiatief een weerbaarheidstraining gevolgd. Toch besloot ze opnieuw mee te doen. En dat bleek geen herhaling van zetten, maar juist een verdieping. “Dat ik deze training opnieuw volgde, was echt een meerwaarde. Theoretisch weet je veel vaak wel. Maar de praktijk is altijd anders. Juist omdat ik nu mijn eigen vraagstukken meenam, haalde ik er veel meer uit.”
Wat haar vooral aansprak, was het praktische karakter van de training. “De weerbaarheid zit vol praktijk. Je oefent veel, maar je ondergaat het ook zelf. Daardoor voel je ook wat een handeling met een cliënt doet en welk effect jouw reactie heeft. Dat gaf me echt een ander perspectief.”
Ook de manier waarop de training werd gegeven, bleef haar bij. “Ronald geeft op een fijne, laagdrempelige manier les. Je kunt alles aangeven en er is echt ruimte voor eigen casuïstiek. Dat maakt het prettig en leerzaam tegelijk.”
Zekerder, rustiger en sneller overzicht
De training heeft Ans niet veranderd in een ander mens. Wel gaf het haar precies wat ze nodig had: meer rust, meer stevigheid en meer vertrouwen in haar eigen handelen. “Voor de training hield ik soms wat meer afstand. Ik merkte dat ik terughoudender werd. Nu voel ik me weer zekerder. Als er een dreigende escalatie is, blijf ik rustiger en heb ik sneller die helikopterview terug.”
En dat verschil merkt ze niet alleen zelf. Ook in de samenwerking met collega’s ziet ze effect. “Je neemt anderen makkelijker mee in die rust. Je overziet sneller wat nodig is en durft ook duidelijker de leiding te nemen als dat nodig is.”
Voor Ans zit weerbaarheid niet alleen in fysiek handelen. Juist ook in het herkennen van signalen, het bewaken van grenzen en het eerlijk durven aangeven waar je zelf op dat moment staat. “Als ik voel dat ik niet helemaal lekker in mijn vel zit en dat een bepaalde cliënt dat feilloos oppikt, dan geef ik dat nu eerder aan. Dat is niet zwak, dat is juist professioneel. Ook je collega’s hebben daar iets aan.”
Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je collega’s
Volgens Ans is weerbaarheid niet iets dat alleen belangrijk is voor zorgprofessionals die al te maken hebben gehad met agressie. Integendeel. Zij ziet het als een basis voor iedereen.
“Dit is een basis voor elke zorgprofessional. Eigenlijk voor iedere professional, of zelfs voor iedereen.”
Daarmee doelt ze niet alleen op fysieke agressie. In het kenniscollege kwamen ook verbale agressie, bedreiging en seksueel grensoverschrijdend gedrag aan bod. Bovendien nemen deelnemers hun eigen situaties en vragen mee, waardoor iedereen vanuit een ander perspectief leert. “Dat vond ik ook heel sterk: je kijkt naar verschillende scenario’s vanuit verschillende kanten. Iedereen ‘neemt iets anders mee’. Verbale agressie, lichamelijke agressie, bedreigingen, alles bij elkaar. Iedereen komt met een andere vraag en juist dat maakt het zo leerzaam.”
Volgens Ans is de training ook relevant buiten de zorg. “Je merkt het tegenwoordig overal. In de zorg, op straat, in het dagelijks leven. Hoe fijn is het als je weet wat je kunt doen in een onverwachte situatie?”
Een training die je eigenlijk niet moet uitstellen
Zou ze het kenniscollege aanraden aan collega’s? Daar hoeft Ans niet lang over na te denken. Haar antwoord is volmondig ja. “Zeker. En al zou je het niet voor jezelf doen, doe het dan voor je collega’s.”
Want weerbaarheid gaat volgens haar niet alleen over eigen veiligheid, maar ook over samen sterker staan op de werkvloer. Weten wat je kunt doen, elkaar begrijpen en in spannende situaties niet verlammen, maar handelen vanuit rust en overzicht.
En dat merkt Ans zelf ook: “Ik voel me veiliger op de werkvloer bij complexe doelgroepen. En ik voel me zekerder in hoe ik kijk, handel en ondersteun.”
Voor Ans is dat precies wat deze training biedt: een stevige basis. Zoals zij het zelf samenvat: “Weerbaarheid is een basis voor elke zorgprofessional. Eigenlijk voor iedereen.”
Kenniscollege weerbaarheid Medicalhunt Academy
Heb jij zelf een casus of vraag uit de praktijk over omgaan met agressie in de zorg? In het kenniscollege Weerbaarheid werk je met realistische situaties en is er ruimte voor jouw eigen vraagstukken.